2Ghent

Foreestelaan 1
9000 Ghent

Brussels

Antwerpselaan 40
1000 Brussels

28 juli 2021 - Strategy

Herstellen én floreren na een pandemie? Ben Hammersley gunt je een blik op de toekomst.

De ideeën waarmee futuristen goochelen, kunnen we soms moeilijk vatten. Maar in moeilijke tijden zijn zij wel de mensen die we in de gaten houden. Als vooruitziend agentschap voegden we de daad bij het woord, en nodigden Ben Hammersley uit om een webinar te geven. Hij is een futurist (of synthesist) en inspiratiebron voor grote ondernemingen zoals Google, MasterCard en Pfizer. Maar hij werkte ook al samen met diverse overheden en krijgsmachten. Je kent Hammersley misschien ook van zijn inzichtelijke Ted Talks of zijn Netflix-serie over cybercriminaliteit. De constante in alles wat hij doet? Zijn kijk op de toekomst. Hieronder belichten we alvast enkele van zijn hersenspinsels …


We plannen voortdurend elke stap die we zetten. Sowieso als het over onszelf gaat, maar evengoed met betrekking tot onze onderneming, familie, gemeenschap of land. Dat vormt een essentieel onderdeel van cultuur, en het is een vaardigheid die de komende jaren bijzonder belangrijk zal worden. Door bepaalde denkpatronen vinden we het bijzonder moeilijk om te doorgronden hoe de toekomst eruit zal zien. Hierop gaan we graag iets dieper in.

Denkpatroon #1: De toekomst is iets van de toekomst

Allereerst benadrukt Ben Hammersley dat dingen uit de toekomst in onze huidige wereld niet bestaan. Nogal voor de hand liggend, denk je wellicht. Maar eigenlijk niet echt. Als we ons futuristische dingen voorstellen, denken we vaak aan dingen die nu al bestaan, maar met wat meer design en blingbling, en misschien nog een paar extra coole features. En daar zit precies onze fout: dingen die in de toekomst gebeuren, bestaan immers nog niet. Ze worden ontwikkeld vanuit de wereld van vandaag, en misschien is nu wel al ergens de kiem gelegd voor de volgende grote hype. Alleen kunnen we nu absoluut nog niet vatten wat dat zal zijn, iets wat we nooit mogen vergeten.


Denkpatroon #2: Verandering is onvermijdelijk

Het volgende wat we ons moeten realiseren? Verandering is onvermijdelijk. Volgens Ben is verandering een natuurlijk proces, iets dat veel makkelijker te bereiken valt dan traditie. Zo kost het minder energie om jezelf te veranderen dan om dezelfde te blijven.

Nu, als er één woord is dat we kunnen toewijzen aan het - laten we eerlijk zijn - rotjaar 2020, dan is het wellicht verandering, toch? Volgens Ben heeft dat jaar twee golven van transformatie gekend. De eerste golf waar we waarschijnlijk allemaal meteen aan denken: de omslag van offline naar digitaal. Bij het begin van de lockdown raakten bedrijven collectief in paniek en schakelden in zeven haasten over naar thuiswerken. In een wereld zonder pandemie zou zo'n transformatie minstens tien jaar in beslag hebben genomen.

De tweede transformatie kwam er enkele maanden na de eerste. Aan het einde van de zomer, toen het aantal besmettingen leek af te nemen, bleken de tijdelijke lockdownmaatregelen beter te werken dan ondernemingen hadden gedacht. Toen kwam - zoals Ben het graag noemt - 'De Grote Evaluatie'. Nu bedrijven ondanks de afstand toch behoorlijk goed bleven draaien, riep dit de vraag op: wat blijft er over van het kantoor dat we altijd hebben gekend?

63Artboard 2 copy

De heraanwervingsvraag

Ben werpt ook de 'heraanwervingsvraag' op: als je kantoorgebouw een persoon was, zou je hem dan opnieuw in dienst nemen? Heel nuttig is het de voorbije maanden immers niet geweest. En wat is eigenlijk het nut van een kantoor? Ben ziet maar weinig goede redenen om vast te houden aan het idee van een centraal kantoor. Hij stelt immers dat inmiddels al ruimschoots is bewezen dat landschapskantoren slecht zijn voor de productiviteit, de discipline en het algemene moreel van de werknemers. Het enige echte voordeel van een kantoor is de sociale samenwerking. En dat roept dan weer een andere vraag op: moeten we onze kantoren echt volstouwen met van die lelijke, grijze bureaus, of moeten we ze daarentegen omvormen tot gezellige plekken om elkaar te ontmoeten, te interageren en samen te werken?

Bedrijven zouden heel wat kosten kunnen besparen door het idee van een fysiek kantoor los te laten. Ze kunnen bijvoorbeeld gewoon één keer per week een plek reserveren waar hun medewerkers kunnen bijpraten en samenwerken in een comfortabele omgeving. Op de andere dagen van de week moeten mensen zelf kunnen kiezen waar ze werken. Kortom, je neemt je oude kantoor niet weer in dienst, je vindt het opnieuw uit door een ander in te huren, licht Ben toe.

De menselijke factor

De gedachtegang achter die uitspraak van Ben? Zijn overtuiging dat ondernemingen niet langer fysieke plaatsen en juridische structuren zijn, zoals vroeger. Tegenwoordig is een bedrijf een verzameling mensen die samenkomen om een collectieve missie te vervullen. Bedrijven zijn hun werknemers gaan beschouwen als machines die alledaagse taken uitvoeren en die louter bestaan in dienst van het bedrijf. En zijn uit het oog verloren dat mensen niet uit knopjes en draden bestaan. Dat is een van de ideeën die de pandemie volledig onderuit heeft gehaald: zodra iedereen thuis achter zijn computer zat, kwamen de vastgeroeste bedrijfsstructuren plots losser te zitten. Opeens waren werknemers weer voltijds mens, met een rijk gezinsleven en passies.

Flip2Digital

Agency boven optimalisering

Dit is volgens Ben het probleem van het moderne kapitalisme: de afgelopen 20 jaar is alles, zowel op het werk als in het privéleven, langzaam gecentreerd rond optimalisatie. We namen een bepaald getal (winst, productiviteit ...) en zorgden ervoor dat het omhoog ging. Door dat te doen, gingen bedrijven mensen letterlijk als machines zien. Alleen, mensen zijn niet gemaakt om alles steeds maar beter te doen. Wij zijn veel breder, veel complexer dan dat. Machines zijn supergoed in één taak, maar ze gedijen helemaal niet in een chaotische toekomst zoals mensen dat kunnen. Daarom verkiest Ben de psychologische term 'agency' boven 'optimalisering'. Wie voor zichzelf kan handelen binnen zijn eigen kader, zal psychologisch floreren. En hij is ervan overtuigd dat ondernemingen daarvan zullen profiteren: mensen die goed gedijen, kunnen zich heel makkelijk aanpassen. En aangezien we een steeds onzekerdere toekomst tegemoet gaan, zullen de succesvolste bedrijven de bedrijven zijn die bestaan uit florerende mensen.

CognitiveDiversity

Maar hoe pakken we dat concreet aan?

Door 'cognitieve diversiteit' te stimuleren. Dat kun je bereiken door heel diverse mensen in dienst te nemen: niet alleen op het vlak van geslacht, gender, huidskleur en seksuele voorkeur, maar ook mensen met verschillende interesses en leefwerelden. Je personeel moet een zo breed mogelijk perspectief hebben. Aangezien bedrijven niet meer zijn dan het product van het denken en het talent van hun werknemers, zal je organisatie maar floreren als je je werknemers helpt gedijen. En verder kun je je werknemers ook de juiste digitale tools geven, zoals voldoende schermen, om breder of vindingrijker te denken.

Maar er zijn ook minder positieve kanten aan het verhaal. De alomtegenwoordige desinformatie doet de wereld op zijn grondvesten daveren. Samen met cybercriminaliteit, gegevensverlies en informatieonveiligheid vormt desinformatie een direct gevaar voor het functioneren van onze samenleving. De bescherming tegen - zoals Ben het graag noemt - het cognitieve risico zou in elke onderneming centraal moeten staan, omdat desinformatie het vrije denkvermogen van werknemers in gevaar brengt. Maar jammer genoeg is het niet alleen desinformatie die ons denken bedreigt: alles wat ons verhindert om helder te denken, is immers een cognitief risico. En dat kan gaan van afleidende Slack-berichten tot klachten over geluidsoverlast. Een goede manier om die te bestrijden, is door een waardevolle communicatiestrategie te cultiveren binnen je bedrijf. Kortom, je moet je bewust zijn van alles wat correct denken in de weg kan staan, want het is in dat denken dat echte waarde wordt gecreëerd.

De grootste bedreiging van die nieuwe manier van werken is echter niet het cognitieve risico. Maar de traditie, de neiging om vast te houden aan dingen die jarenlang goed hebben gewerkt, maar ondertussen misschien wel voorbijgestreefd zijn. Ben ontleedt die natuurlijke behoefte tot onveranderlijkheid met een krachtige techniek. Hij noemt die constant legacy free reinvention of vrij vertaald: voortdurend jezelf heruitvinden zonder achterom te kijken. Een dag lang, van het moment dat je wakker wordt tot je weer gaat slapen, moet je aandacht besteden aan al je keuzes en gewoontes en waarom je die in stand houdt. Je moet je afvragen welk probleem je met die actie oplost, en als je dat probleem vandaag voor het eerst zou kunnen oplossen met de moderne middelen. Hoe zou je dat dan doen? Het zal al snel duidelijk worden: heel vaak is er eigenlijk geen probleem dat je moet oplossen of los je het probleem op een manier op die eigenlijk geen zin meer heeft. Het is dan aan jou om nota te nemen van deze verouderde gewoonten, en er een einde aan te maken. Op die manier zul je heel snel merken dat alles wat je doet je naar het heden brengt, naar de wereld waar die technieken je in staat stellen om te gedijen.

Wat hebben we geleerd van de pandemie?

Een onderneming is in wezen een verzameling mensen. Wanneer je je werknemers helpt ontplooien als mens, door hen 'agency' te geven, door hen in staat te stellen doelgericht en bewust hun eigen ding te doen, zal dat je onderneming ten goede komen: in de oplossingen die je vindt, de producten die je maakt, de creativiteit die je koestert … Dat is volgens Ben de grote les die we uit de pandemie kunnen trekken, en de enige manier om vooruit te komen in deze ongelooflijk onzekere wereld.

Hulp nodig om een toekomstgerichte mindset te ontwikkelen? Wij hebben alvast meer dan 100 experts tot jouw beschikking.


Contacteer ons


Luna Willems

Luna Willems

Creative Copywriter

Share this insight on

It's time to stop scrolling and start making.

Let's get in touch

Call us +32 9 335 22 80

Back to top